Tương lai của việc chỉnh sửa gen người sẽ được quyết định ngay hôm nay

Tuần này, hàng trăm nhà khoa trên khắp thế giới tề tựu về Washington, D.C (thủ đô của Hoa Kỳ) để tham gia hội nghị thượng đỉnh quốc tế với chủ đề: chỉnh sửa gen người. Cuộc hội nghị diễn ra trong 3 ngày sẽ là hàng loạt những cuộc thảo luận xung quanh câu chuyện đạo đức và sự tương thích của các công nghệ ‘biên tập’ gen, trong đó, CRISPR-Cas9 có lẽ là phương pháp được chú ý nhiều nhất, thường được gọi với cái tên vắn tắt CRISPR.

Kể từ tháng 4 năm nay, có thể nói CRISPR là thứ luôn nằm trong tâm trí các nhà khoa học toàn cầu, khi một nhóm nhà nghiên cứu ở Trung Quốc tuyên bố họ đã can thiệp thành công vào hệ gen phôi thai người, nhờ kỹ thuật nói trên. Được biết hội nghị đã bắt đầu từ hôm qua, được tài trợ bởi Viện Hàn lâm Khoa học Mỹ, Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Học viện Hoàng gia Anh. Các nhà nghiên cứu đến từ Hoa Kỳ, Anh và Trung Quốc cũng như các đại diện đến từ ít nhất 20 quốc gia trên toàn thế giới sẽ có mặt tại đây.

Những ứng dụng của kỹ thuật CRISPR sẽ là chủ đề được đưa ra mổ xẻ nhiều nhất, bao gồm khả năng chỉnh sửa gen phôi thai người cho mục đích điều trị bệnh, cũng như việc thiếp lập hệ gen, qua việc đưa các gen mới vào một vài sinh vật và di truyền qua các thế hệ.

Tại sao hội nghị này quan trọng?

crispr_tinhte_02.
Ông David Baltimore – chủ tịch tập đoàn Caltech, người từng đoạt giải Nobel phát biểu tại hội nghị. Ảnh: AP.

Hiện nay, các quy định liên quan đến việc sử dụng công cụ chỉnh sửa gen khiến việc làm này trở nên khó khăn, và như tạp chí Nature thông tin hôm tháng 10, điều đó thay đổi tùy theo mỗi quốc gia. Tại Mỹ, các nhà nghiên cứu không thể sử dụng quỹ liên bang cho mục đích chỉnh sửa gen phôi thai cũng như tiến hành các thử nghiệm lâm sàng đòi hỏi phải được phê chuẩn, tuy nhiên không hề có một lệnh cấm trực tiếp nào về việc sử dụng các kỹ thuật đó.

Mặt khác, chính phủ Anh lại cho phép chỉnh sửa bản đồ gen người để nghiên cứu, được chấp thuận bởi Cục Quản lý Thụ tinh nhân tạo và Phôi thai. Thế nhưng quốc gia này lại ban hành lệnh cấm sử dụng nó trong việc phát triển lâm sàng. Một số quốc gia khác như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản cũng có những biện pháp khác nhau nhằm hạn chế việc chỉnh sửa bộ gen người, nhưng chúng thường là những bộ ‘luật bất thành văn’.

Bên cạnh đó, đây cũng là lần đầu tiên hội nghị về vấn đề chỉnh sửa gen người được tổ chức, do đó nó hoàn toàn có sức ảnh hưởng nhất định đến tương lai của việc sử dụng CRISPR cũng như các công cụ chỉnh sửa gen khác.

Tại sao cuộc tranh luận này bây giờ mới diễn ra?

crispr_tinhte_01.

CRISPR không phải là kỹ thuật chỉnh sửa gen người đầu tiên; một số kỹ thuật đã ra đời trước đó phải kể đến như Zinc-finger nucleases (ZFN) hay TALENS.

Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng CRISPR thật sự đơn giản, rõ ràng và linh hoạt hơn so với bất kỳ công cụ nào khác. CRISPR là phương pháp tiềm năng nhất, cho phép các nhà khoa học thay đổi ADN trong phôi thai. Sự thay đổi này sau đó sẽ ảnh hưởng đến cả thế hệ tương lai. Bằng cách này, các kỹ thuật chỉnh sửa gen sẽ cho phép con người thay đổi hoặc kiểm soát chất lượng nòi giống của mình. Chính vì những tín hiệu khả quan kể trên khiến CRISPR trở thành trung tâm của các cuộc thảo luận, từ đó đưa đến sự ra đời của hội nghị.

Hội nghị sẽ có tác động gì đến các nhà nghiên cứu?

Nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới hiện đã công khai những ‘sản phẩm’ của họ về việc áp dụng kỹ thuật chỉnh sửa gen người. Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh này có khả năng cung cấp cho họ một hướng đi chung trong quá trình sử dụng CRISPR cho mục đích y học, ít nhất là trong vài năm hoặc một thập kỷ tới.

Theo: Popsci